BRUDNY HARRY. 50 lat od premiery

tytuł oryginalny: Dirty Harry
data premiery: 23 grudnia 1971 
czas trwania: 102 minuty 
reżyseria: Don Siegel 
scenariusz: Harry Julian Fink, Rita M. Fink, Dean Riesner

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl

W grudniu 1969 roku para licealistów wybrała się na samochodową randkę, ale romantyczny wieczór zakończył się tragedią. Zostali zabici przez tajemniczego mordercę posługującego się pseudonimem Zodiak. To był początek serii zabójstw – pięć osób udało się z całą pewnością dopasować do jednego człowieka, ale on sam w listach do prasy i policji przyznawał się do znacznie większej liczby morderstw. Sprawa do dziś owiana jest tajemnicą, morderca pozostał nieuchwytny tak jak niegdyś Kuba Rozpruwacz. Jednym z pierwszych filmów wykorzystujących medialny szum wokół postaci Zodiaka jest Brudny Harry w reżyserii Dona Siegela, który wszedł na ekrany kin dokładnie pół wieku temu – 23 grudnia 1971 roku.

Six men on a mission. Tuzin parszywych filmów

15 czerwca minęło dokładnie pół wieku od premiery Parszywej dwunastki (The Dirty Dozen, 1967) Roberta Aldricha, jednego z tych amerykańskich klasyków, których echa pobrzmiewają do dziś. To dobra okazja, by przypomnieć filmy wykorzystujące ten jeden konkretny motyw fabularny – men on mission (lub mercenaries on mission). Filmy o ludziach, którzy mają wspólny cel i tylko dzięki zgranej kooperacji są w stanie ten cel osiągnąć. Aby podkreślić motyw współdziałania, zdecydowaliśmy się zrobić filmowe zestawienie wspólnymi siłami. Każdy z uczestników zajął się dwoma produkcjami, dzięki czemu niniejsza kolekcja składa się z dwunastu tytułów, co jest dodatkowym hołdem dla wspomnianego obrazu Aldricha. Do współpracy udało się zaangażować pięciu gości: Radosław Kwiecień (Bezdroża kinomana), Patryk Karwowski (Po napisach), Arek Szpak (No hay banda) oraz Haku i Simply (The Blog That Screamed). Całą tę ekipę można też spotkać w serwisie Kinomisja.

Southern Gothic. 6 dróg na Południe

Lato. Pora wymarzonych urlopów i nieznośnych upałów. Dni są długie i gorące, noce krótkie, lecz duszne, a mózg gotuje się tak, że trudno zebrać i poukładać myśli. Bezchmurne niebo często nawiedzają burzowe chmury, słychać złowieszcze grzmoty, deszcz leje jak z cebra. W relacjach między ludźmi jest podobnie - niezakłócany przez długi czas względny spokój może gwałtownie zmienić się we wściekłość i wrzask. Na gorąco-burzową porę roku przygotowałem (z dwojgiem gustopodobnych znajomych) zestawienie filmów zaliczanych do nurtów Southern Gothic lub Hixploitation.

Charley Varrick

(1973 / 111 minut)

reżyseria: Don Siegel

scenariusz: Howard Rodman, Dean Riesner na podst. powieści Johna Reese'a pt. The Looters 

Po zrealizowaniu czterech filmów z Clintem Eastwoodem Don Siegel przygotował interesujący, ale dziś już praktycznie nieznany, film gangsterski Charley Varrick. Znany z ról komediowych Walter Matthau otrzymał szansę zaprezentowania większych możliwości aktorskich. Za rolę Varricka otrzymał nagrodę BAFTA, więc jasne jest że podołał roli. Tytułowy bohater wraz z żoną i dwójką kumpli bierze udział w napadzie na bank. Dla dwojga z nich jest to ostatni napad - dosięgają ich policyjne kule. Pozostali przy życiu rabusie zabierają pechową forsę, która okazuje się należeć do mafii. W takiej sytuacji złodzieje nie muszą się obawiać policji, gdyż ich największym problemem jest podążający ich tropem zabójca, który użyje najbardziej drastycznych środków, by odzyskać mafijną kasę.

Ucieczka z Alcatraz

Escape from Alcatraz (1979 / 112 minut)
reżyseria: Donald Siegel
scenariusz: Richard Tuggle na podst. książki J. Campbella Bruce'a

„Gdy ktoś złamie prawo trafia do więzienia. Gdy ktoś złamie prawo więzienne trafia do Alcatraz”. Takie słowa naczelnik tej słynnej placówki kieruje do nowego więźnia, Franka Morrisa. Chce mu uświadomić, że Alcatraz to nie jest zwykłe więzienie - to wyspa otoczona przez głęboką zatokę, zaś ucieczka z niej może zakończyć się na dnie tej zatoki. Już wielu próbowało uciec, część z nich złapano, innych zastrzelono, a kilku utonęło. Alcatraz to więzienie o zaostrzonym rygorze, każdy ma oddzielną celę i niewiele swobody. Naczelnik jest tu bogiem i to on ustala prawa i przywileje dla skazańców. Karze za wszelkie przewinienia, nie nagradza jednak za dobre sprawowanie. Sam decyduje również o tym, co więźniowie powinni wiedzieć o świecie zewnętrznym.

Rewolwerowiec

The Shootist (1976 / 100 minut)
reżyseria: Don Siegel
scenariusz: Miles Hood Swarthout, Scott Hale na podst. powieści Glendona Swarthouta

Do miasteczka Carson City w Nevadzie przybywa podstarzały, zmęczony jeździec. Okazuje się, że to słynny rewolwerowiec John Bernard Books, szukający spokojnego miejsca, w którym mógłby dożyć ostatnich dni życia z dala od kłopotów. Odwiedza starego znajomego, doświadczonego lekarza, który potwierdza diagnozę, której Books się obawiał - jest w zaawansowanym stadium choroby nowotworowej, co jest jednoznaczne z wyrokiem śmierci. Czy stary zabijaka poczeka cierpliwie na śmierć leżąc w łóżku czy przywoła Kostuchę znacznie wcześniej, pakując się w kłopoty?

Telefon

Telefon (1977 / 102 minuty)
reżyseria: Don Siegel
scenariusz: Peter Hyams, Stirling Silliphant na podst. powieści Waltera Wagera

W USA żyje wielu tzw. „uśpionych agentów”, pracujących dla radzieckiego wywiadu. Problem w tym, że oni nie wiedzą, że są agentami - kiedyś zostali zahipnotyzowani i można ich obudzić za pomocą odpowiedniego hasła. Notes z nazwiskami tych agentów trafił w ręce pewnego psychopaty, który z tylko sobie znanych powodów postanowił za pomocą telefonu „obudzić” tych agentów, wykorzystać ich do własnych celów chyba tylko po to, aby wywołać wojnę. Jak na ironię przyszłość USA zależy od agenta KGB, który zostaje przysłany w celu zlikwidowania przestępcy.