NIEZNISZCZALNI 4. Eksplozj4 przeciętności

Expend4bles (2023 / 103 minuty)
reżyseria: Scott Waugh
scenariusz: Kurt Wimmer, Tad Daggerhart, Max Adams, Spenser Cohen

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl

Jest w tym filmie scena, w której grany przez Dolpha Lundgrena snajper kilkakrotnie chybia celu, w wyniku czego złoczyńca ucieka. Podobny brak celności zaprezentowali twórcy filmu – mieli w zanadrzu kilka asów, ale zabrakło sprawnej ręki, która by doprowadziła tę akcję do sukcesu. Żarty kompletnie nie trafiły w sedno, plot twisty okazały się łatwe do przewidzenia, pędząca na złamanie karku akcja wywoływała zaś zamiast emocji jedynie wzruszenie ramion. Natomiast postacie i odgrywający je aktorzy przypominali papierowe figurki bez życia i bez charakteru. Na tym właściwie mógłbym zakończyć recenzję, ale skoro już poświęciłem swój czas na wypad do Multikina, to i rozwinę swoją opinię.

KTÓŻ NIE CHCIAŁBY BYĆ KRÓLEM? 10 najlepszych filmów Johna Hustona

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl

Od śmierci Johna Hustona (1906–1987) minęły już 32 lata, ale jego dzieła pozostają ponadczasowe i nadal są chętnie oglądane. Spośród prawie czterdziestu filmów, które stworzył, spora część należy do klasyki, wymienianej w każdej profesjonalnej publikacji na temat historii kina. Reżyser był przede wszystkim solidnym rzemieślnikiem, potrafiącym wiele wydobyć z aktorów i materiałów literackich, ale także moralistą, nierzadko traktującym kino jako medium do przekazywania wartościowych treści. Zwraca uwagę również duża różnorodność jego filmów, od kryminałów, przez westerny, po kino przygodowe.

Niezniszczalni 3

The Expendables 3 (2014 / 126 minut)
reżyseria: Patrick Hughes
scenariusz: Sylvester Stallone, Creighton Rothenberger, Katrin Benedikt

Obawy okazały się słuszne - trzecia część Niezniszczalnych jest najsłabsza z dotychczas nakręconych. Aż za bardzo widoczne są zabiegi mające uczynić tę historię odpowiednią dla młodzieżowej widowni. Przeszkadza nie tylko brak ostrych wulgaryzmów i dosadnej przemocy, ale i trywialny scenariusz wprowadzający do historii młodą gwardię. Wyrażono w ten sposób, że współczesne pokolenie nie ma godnych reprezentantów, którzy mogliby się równać z ekipą wyjadaczy pod wodzą Sylwka. Pierwsza część była wspaniałym hołdem dla kina akcji lat 80, druga była świetnym pastiszem, w którym ikony action movie śmiali się z samych siebie, a trójka to już letni i bezkrwisty blockbuster, siermiężny pokaz nowoczesnej technologii bliższy filmom XXI wieku niż oldskulowym akcyjniakom.

Plan ucieczki

Escape Plan (2013 / 115 minut)
reżyseria: Mikael Håfström
scenariusz: Miles Chapman, Arnell Jesko

Wielu jest tzw. gwiazdorów kina akcji, ale dwaj z nich zajmują szczególną pozycję w historii popkultury. Sylvester Stallone i Arnold Schwarzenegger, bo o nich mowa, wykreowali typ bohatera, który nawet z sytuacji bez wyjścia potrafi wyjść zwycięsko i z podniesioną głową. W rzeczywistości obaj aktorzy także byli nieugięci, więc mimo gromów rzucanych przez krytyków, mimo licznych nominacji do Malin, kontynuowali karierę, bo wiedzieli że ludzie nadal chcą ich oglądać. Sly i Arnie znali się już od bardzo dawna, ale dość długo bronili się przed wspólnym występem na ekranie. Dopiero w dylogii Niezniszczalni (2010-12) można ich zobaczyć razem. W przeciwieństwie do tamtej serii Plan ucieczki to film, w którym obaj giganci grają pierwsze skrzypce i wykorzystują każdą minutę, by pokazać swoich bohaterów nie jako bezmyślnych mięśniaków, ale jako ciekawych indywidualistów.

5 filmów w moim wieku

Urodziłem się pięć minut przed godziną milicyjną - w grudniu '81 gdy rozpoczynał się stan wojenny, wszelkie strajki były krwawo tłumione, a prawa obywateli ograniczone. Nie był to najlepszy czas dla Polski, ale dla kinematografii każdy rok jest dobry, bo w każdym powstają wartościowe filmy, o których warto pamiętać. W roku 1981 polskie kino zostało docenione na świecie (Złota Palma dla Człowieka z żelaza Andrzeja Wajdy), a Juliusz Machulski, syn znanego aktora, bardzo udanie zadebiutował jako reżyser (Vabank). Najważniejszym wydarzeniem sezonu okazał się niemiecki dramat wojenny Okręt Wolfganga Petersena. Steven Spielberg stworzył Kino Nowej Przygody (Poszukiwacze zaginionej arki), a Sylvester Stallone pretendował do miana gwiazdora kina akcji (Nocny jastrząb). No i kolejny sukces zaliczył niezawodny agent James Bond (Tylko dla twoich oczu). W życiu gwiazd nie brakowało jednak tragedii - w wieku 43 lat Natalie Wood utopiła się podczas żeglugi jachtem, a Romy Schneider straciła syna w tragicznym wypadku, sama zaś zmarła rok później.

Niezniszczalni bohaterowie kina akcji

ANALIZA ZJAWISKA

30 LAT HEROICZNEGO KINA AKCJI

Druga część Niezniszczalnych może uchodzić za film jubileuszowy, bo dokładnie 30 lat temu powstał film Rambo - Pierwsza krew, który zdefiniował współczesne kino akcji. A tytuł nowego cyklu Expendables został zaczerpnięty z drugiej części Rambo, w której bohater grany przez Stallone'a mówi „I'm expendable” („Jestem zbędny”). To właśnie 3 dekady temu pojawił się bohater o niezwykłej sile fizycznej i zręczności, który zostawił za sobą brutalną wojenną przeszłość. Próbuje o niej zapomnieć, lecz traumatyczne wydarzenia zostawiły na jego psychice trwały ślad, który nie pozwoli mu nigdy zerwać z zabijaniem. Jest doskonale wyszkolony w posługiwaniu się bronią, potrafi zabijać bez mrugnięcia okiem, nie myśli o śmierci, próbuje walczyć o swoje prawa i o godne życie. Zna wojskowy rygor i dyscyplinę, umie słuchać rozkazów i je wykonywać, lecz potrafi też sam ocenić, kiedy należy wkroczyć do akcji, a kiedy należy odpuścić, by niepotrzebnie nie ryzykować. Wysłanie go na samobójczą akcję nie wiąże się z żadnym ryzykiem, bo gdyby misja się nie powiodła, nikt nie przyzna się do udziału w niej, a gdyby zginął podczas akcji, szybko by o nim zapomniano, gdyż jest expendable czyli przeznaczony na straty.

Kino akcji XXI wieku

10 najlepszych filmów akcji, obejrzanych w ciągu ostatnich 10-lat. W zestawieniu pominąłem mieszanki gatunkowe typu 'akcja / sci fi', uwzględniłem tylko tzw. 'czyste kino akcji', w których najważniejsze elementy to: dynamiczna akcja, szybkie tempo, spektakularne sekwencje (kaskaderskie lub pirotechniczne), uproszczona psychologia postaci, wizja świata pełnego gwałtowności i przemocy i charyzmatyczny bohater, próbujący w efektowny sposób, dzięki sprawności lub nowoczesnej technice, wydostać się z kłopotów i pokonać swoich przeciwników.

Niezniszczalni

The Expendables (2010 / 103 minuty)
reżyseria: Sylvester Stallone
scenariusz: Dave Callaham, Sylvester Stallone

Wiedziałem czego należy się spodziewać po tym filmie, ale i tak jestem zaskoczony, bo tak porządnie wykonanej akcji się nie spodziewałem. Nawiązując do klasycznych filmów o najemnikach w stylu Psów wojny (1980) Stallone przedstawił prostą historię wzbogaconą o widowiskowe eksplozje i brutalne pojedynki pomiędzy twardymi i niemłodymi już facetami. Dynamiczna i efektowna akcja jest największą, by nie powiedzieć jedyną, atrakcją filmu, więc film przypadnie do gustu raczej tylko fanom kina akcji. Bohaterami są ludzie zbliżający się wieku emerytalnego, którzy nie wyobrażają sobie, by mogli siedzieć bezczynnie w  otoczeniu żony i dzieci - urodzili się wojownikami i chcą umrzeć w walce.

Edukacja i tradycja, czyli o filmach obyczajowych

Filmy tego gatunku przedstawiają zwyczaje panujące w jakimś określonym miejscu i określonym czasie. Bohaterowie poznają obce środowisko, nieznaną sobie kulturę i obyczaje, albo żyją w swoim własnym środowisku, próbując sobie poradzić z trudnymi warunkami, z samotnością, niezrozumieniem otoczenia. Świat przedstawiony może być w sposób dramatyczny lub komediowy. W dramatach obyczajowych mogą być obecne: problemy z narkotykami i alkoholem, nietolerancja, nienawiść, rywalizacja, korupcja, problemy małżeńskie. Natomiast komedie obyczajowe pokazują najczęściej dwoje młodych ludzi (kobietę i mężczyznę), próbujących poradzić sobie z problemami tego świata - mają oni marzenia, ale w końcu muszą się pogodzić z brutalną rzeczywistością. Do filmów obyczajowych zaliczają się też tzw. filmy środowiskowe - przedstawiające pewne środowisko np. dziennikarzy, lekarzy, prawników, sportowców, studentów, aktorów, malarzy, pisarzy, kompozytorów, polityków itp.

Kino akcji klasy B

Czym tak naprawdę jest film klasy B? Aby to wyjaśnić należy cofnąć się o wiele lat wstecz. Już od lat 30. widzowie mogli chodzić do kina na tak zwane podwójne seanse. Pierwszym filmem w programie była produkcja wysokobudżetowa trwająca około 90 minut lub więcej, w której można było zobaczyć lubianych aktorów, regularnie pojawiających się w prasie. Drugi film w programie miał mniejszy budżet i nieznane nazwiska w obsadzie, a także krótszy czas trwania (nie dłuższy niż 80 minut). Pierwszy nazwano filmem A, drugi zaś filmem B. Utworami tej drugiej kategorii były najczęściej westerny, thrillery i science-fiction, z reguły nielubiane przez krytyków, dopiero z czasem doceniane, gdy pojawili się prawdziwi mistrzowie tych gatunków.

Złote czasy kina akcji (1982-93)

W latach 70. dominował nurt filmów akcji z elementami thrillera (np. Maratończyk z 1976, trzy części Brudnego Harry'ego z lat 1971-76), w których liczył się mroczny klimat, trzymające w napięciu śledztwo w sprawie morderstwa i rozegrany bez pośpiechu pościg za przestępcą. W tych filmach nie brakowało przemocy, trupów i akcji, ale wszystko to dawkowane było z umiarem.

Lata 80. to czas przełomowy w historii gatunku. Kontynuowano wtedy nurt kina policyjnego, ale można było zauważyć inne podejście do tematu. Pojawiła się wówczas moda na video i reżyserzy, aby przyciągnąć widzów do kin przeznaczali na filmy większe sumy pieniędzy, dzięki którym można było nakręcić spektakularne sceny. Filmy lat 80. pełne są więc eksplozji, strzelanin, pościgów i efektownych pojedynków między dobrem a złem - podkręcają one napięcie i dostarczają wrażeń. Ale ważne w tych filmach są również: charyzmatyczne postacie, dowcipne i nierzadko wulgarne teksty, odpowiednia dawka przemocy.

To są czasy dla twardych ludzi, czyli o filmach sensacyjnych

Filmy sensacyjne to gatunek bardzo rozległy, obejmujący thrillery, filmy kryminalne (w tym gangsterskie i policyjne), szpiegowskie oraz sensacyjno-wojenne. Te filmy cechuje sensacyjna akcja, motyw walki dobra ze złem, czasami także zaskakujące zwroty akcji i efektowna kulminacja. Bohaterami filmów sensacyjnych są często policjanci, gangsterzy, najemnicy, agenci oraz zwykli ludzie szukający sprawiedliwości na własną rękę. Dlatego poniższe zestawienie jest bardzo różne, o odmiennej tematyce, ale wszystkie te filmy, dzięki sprawnej reżyserii, dostarczają rozrywki i emocji. Kolejność alfabetyczna.