Lustrzane odbicia

W przedwojennej komedii braci Marx o absurdalnym tytule Kacza zupa (1933) wciśnięto wiele zabawnych i pomysłowych skeczy, ale w pamięć zapada szczególnie fragment z rozbitym lustrem - gdy Groucho próbuje przechytrzyć swojego „sobowtóra”, udającego jego odbicie w lustrze (link). To jeden z pierwszych inteligentnych przykładów wykorzystujących motyw braci bliźniaków stanowiących lustrzane odbicie. Charakterystyczne wąsy Groucho, podobny wzrost obu braci i skłonność do szaleństwa pozwoliły im odegrać tę scenę w taki sposób, że jest ona zabawna i inspirująca. Gdy jednak cały film opowiada o bliźniaczo podobnych do siebie osobach nie wystarczy przebrać kogoś w te same ciuchy, by historia wyglądała wiarygodnie. Dzięki iluzji jaką można wytworzyć za pomocą montażu i efektów nie trzeba szukać w castingu prawdziwych bliźniaków lub sobowtórów - wystarczy zatrudnić jednego aktora, który odegra dwie postacie (lub nawet więcej).

Charles Chaplin - imigrant, włóczęga i komediant

W epoce filmu niemego dobry reżyser to taki, który nie nadużywał plansz z napisami oraz taki, który potrafił ważne problemy społeczne przedstawić za pomocą minimalnej dawki patosu, np. poprzez wprowadzenie humoru. Charles Chaplin (1889-1977) bez wątpienia należał do najwybitniejszych reżyserów okresu niemego kina. Tworzył komedie slapstickowe pełne dynamicznych ucieczek, zabawnych pomyłek i okładania się różnymi rekwizytami. Nie stronił od patosu, prostackich chwytów (kopniaki w tyłek) i sentymentalnych wątków miłosnych. Wzorem cyklu Macka Sennetta Keystone Kops z lat 1912-17 Chaplin pokazywał policjantów jak idiotów, ganiających bez sensu za włóczęgą, nie zauważając prawdziwych przestępców. Korzystał z wielu wzorców komedii slapstickowej, ale jego filmy jednak czymś się wyróżniały. Chaplin pokazywał ludzi biednych, włóczęgów i tych, którym nie powiodło się w życiu z różnych powodów. Bohaterowie Chaplina włóczyli się po Ameryce w poszukiwaniu szczęścia i miłości. Pomagali innym, sami zaś często byli źle traktowani, znosili upokorzenia, ciężko pracowali, walczyli jednak o swoje i zawsze coś dostawali od życia, czasami tylko na chwilę byli szczęśliwi.

Slapstick, maskarada i inne błazeństwa, czyli o filmowych komediach

Już podczas pierwszego publicznego pokazu kinematografu można było obejrzeć scenkę komediową - miała tytuł Polewacz polany (1895) i nastawiona była na rozbawienie publiczności. Od tamtej pory komedie realizowane były regularnie rok po roku aż do dzisiaj. Nie ma chyba komedii, która by rozbawiła wszystkich, są różne rodzaje humoru, więc i komedie są bardzo zróżnicowane. Niektórych bawią komedie pełne błyskotliwych dialogów, inteligentne satyry lub czarny humor, inni wolą się zrelaksować przy absurdalnym i zwariowanym humorze, jeszcze inni lubią komedie romantyczne i obyczajowe, zaś mniej wybredni widzowie dobrze spędzają czas przy mało wyszukanych dowcipach z seksualnymi podtekstami lub przy absurdalnych parodiach, wyśmiewających się ze znanych filmów i znanych osobistości.

Cytaty ludzi kina (i nie tylko)

Charles Chaplin

- Jestem smutny, bo stałem się bogaty, grając biednych.

- Kobiety mogą uczynić milionerem tylko takiego mężczyznę, który jest miliarderem.

- Na cudze błędy patrzymy jak na cudze żony. I z jednych, i drugich mamy więcej radości, niż ze swoich.

- Najmądrzejszy naród na świecie to niewątpliwie Chińczycy. Wynaleźli druk - ale nie gazety, proch - ale tylko do sztucznych ogni, wynaleźli wreszcie kompas - ale powstrzymali się przed odkryciem Ameryki.

- Nienawiść jest najsubtelniejszą formą gwałtu.

- Wojny to biznes. Jedno morderstwo czyni z człowieka łajdaka, miliony morderstw czynią z człowieka bohatera.

- Żal mi czasów niemego filmu. Cóż to była za radość widzieć, jak kobiecie otwierają się usta, a głosu nie słychać.

- Życie jest tragedią, gdy widziane z bliska, a komedią gdy, widziane z daleka.