Śladami antycznych legend. MITOLOGIA NA EKRANIE

Alkinoos (Roy Purcell) i Arete (Marina Berti) słuchający opowieści Odyseusza w mini-serialu z 1968

Sukces Odysei Christophera Nolana przypomniał, że liczące tysiące lat opowieści są wieczne – wciąż inspirują twórców i przyciągają widzów do ekranów, a bohaterowie tych dzieł nie przestają fascynować kolejnych pokoleń. Idąc tym tropem, postanowiłem uzupełnić moją kinową panoramę o filmy mitologiczne. To niezwykle pojemny nurt, który przez dekady przybierał na ekranie bardzo różne formy – od widowiskowych produkcji o herosach, bogach i potworach, przez klasyczne ekranizacje greckich tragedii, aż po współczesne i często zaskakujące reinterpretacje antycznych mitów. Od efektownego Ulissesa z Kirkiem Douglasem, przez wybitne dokonania Michalisa Kakojanisa – Elektrę i Ifigenię – aż po kino eksperymentalne i poetyckie, reprezentowane przez Króla Edypa i Medeę Pasoliniego oraz Elektrę, moją miłość Miklósa Jancsó... A wymieniłem tylko te tytuły, które w niniejszym zestawieniu się... nie pojawiły.

W zabawie udział wzięło pięć osób, oprócz mnie także ekipa Savage Sinema w niepełnym składzie, czyli Caligula, Justine i Haku oraz autor bloga Po napisach – Patryk Karwowski. Nie chodziło nam o stworzenie zamkniętego rankingu bezwzględnie najlepszych dzieł gatunku. Dlatego są tu filmy, które różnią się nie tylko stylem i podejściem do antycznych przekazów, lecz także poziomem wykonania. Każdy jednak jest na swój sposób fascynujący, tak jak niezwykle intrygująca jest klasyczna mitologia. Zawarte w nich motywy, mimo iż sformułowane tysiące lat temu, wciąż mogą inspirować filmowców i przemawiać do widzów. Zapraszamy do wspólnej podróży przez różne oblicza kina mitologicznego.

OUTBACK GOTHIC, część 2: Tajemnice pośród bezkresu

8 sierpnia 2025 stuknęło równe 50 lat od premiery wielkiego dzieła światowej kinematografii, Pikniku pod Wiszącą Skałą (Picnic at Hanging Rock, 1975) w reżyserii Petera Weira. Z tej okazji Gutek Film wprowadził do polskich kin odrestaurowaną wersję, którą można oglądać już od 18 lipca. Jest to też znakomity moment, by przypomnieć, że dzieło Weira – choć absolutnie unikalne – wpisuje się w szerszy nurt określany mianem Outback Gothic. Te opowieści z krańca świata, łączące piękno krajobrazu z oniryzmem i surrealizmem, pozwalają zanurzyć się w atmosferze izolacji, niepokoju i grozy, jaką potrafi wywołać majestatyczny, a zarazem przytłaczający bezkres spalonej słońcem australijskiej ziemi. To przestrzeń, gdzie czas płynie inaczej, a każdy krok w głąb pustkowia prowadzi do odkrycia tajemnic, zmieniających na zawsze los śmiałków decydujących się na tę podróż.

HORRORY GOTYCKIE, część 3: Mroczne rezydencje i widma przeszłości

Po czterech latach od ostatniej zbiorówki na temat horrorów gotyckich czas najwyższy powrócić do najwspanialszego gatunku filmowego, gdzie groza łączy się z romantyzmem, niewinność z okrucieństwem, a żywi mieszkają z umarłymi. Jest to gatunek bardzo pojemny, obejmujący stuletnią historię kina, realizowany do dziś, więc temat prawdopodobnie nigdy nie zostanie wyczerpany. Do dzisiejszej zbiorówki zaprosiłem cztery osoby. Oprócz mnie swoimi propozycjami gotyckich seansów podzielili się: Caligula, Doctor Butcher i Justine (wszyscy z Savage Sinema) oraz jedna osoba, która na Panoramie Kina gości po raz pierwszy – Maciej Kaczmarski (Film.org.pl). Efektem naszej współpracy jest zestawienie 9 godnych polecenia nastrojowych opowieści grozy.

OUTBACK GOTHIC. Mroczne historie z australijskiego buszu

Wraz z australijską nową falą na początku lat 70. pojawiły się w kinie takie zjawiska, jak ozploitation – do którego zalicza się niskobudżetowe produkcje różnych gatunków, w tym np. frywolne komedie – oraz outback gothic ukazujący Australię w mroczniejszym tonie. Oba gatunki mają ze sobą wiele cech wspólnych i do ozploitów też zaliczymy filmy przepełnione grozą, jeśli będą utrzymane w stylu tanich dzieł eksploatacji. W niniejszym artykule odkryjmy jednak tajemnice Outbacku, zobaczmy jakie zagrożenia czyhają na bohaterów ze strony australijskiej natury, żyjących tam dzikich zwierząt i wcale nie mniej dzikich ludzi. Poczujmy klimat izolacji i grozy wynikający z majestatycznej scenerii przytłaczającej swym bezmiarem. 

W tworzeniu zestawienia wzięli udział (oprócz autora niniejszego bloga): Marta Płaza z Final Girls i ekipa z Savage Sinema (Justine, Caligula i Dr Butcher).

KAIJŪ EIGA, czyli japońskie filmy o potworach. Bomba atomowa to za mało!

Godzilla został ochrzczony w ogniu bomby wodorowej i przeżył. Co mogłoby go teraz zabić? Naszym priorytetem powinno być zbadanie jego niesamowitej mocy przetrwania.

Dr Kyohei Yamane (Takashi Shimura, 1954)

Z okazji zbliżających się 70. urodzin Godzilli, drugiego – po King Kongu – najsłynniejszego potwora w historii kina, widzowie otrzymali bardzo udany filmowy hołd dla tej kultowej postaci. Godzilla Minus One (2023, reż. Takashi Yamazaki) podobał się nie tylko masowej publiczności szukającej w kinie przede wszystkim rozrywki, lecz także krytykom oczekującym od kina czegoś więcej. Poza tym – jako jedyny z całej serii – film został wyróżniony Oscarem za efekty specjalne. Cały hype wokół produkcji mógł zachęcić młode pokolenie odbiorców do sięgnięcia do japońskiej klasyki, a u starszych wzbudził z pewnością poczucie nostalgii, tym bardziej że wykorzystano w nim fragmenty doskonałej muzyki Akiry Ifukube.

CATSPLOITATION. Kino z pazurem

Jeśli czarny kot przebiegnie ci drogę, oznacza to, że dokądś zmierza.

> Groucho Marx 

Większość polskojęzycznych źródeł wskazuje 17 lutego jako Światowy (Międzynarodowy) Dzień Kota, ale tak naprawdę jest to święto obchodzone tylko między dwoma narodami – we Włoszech (od 1990) i w Polsce (od 2006). Zagraniczne źródła podają datę 8 sierpnia jako dzień kota o prawdziwie światowym zasięgu. Zagadkowa kocia natura sprawiła, że wokół tych futrzaków narosło wiele legend, stały się symbolem licznych negatywnych wartości, a dzień 17 został wybrany przez Włochów dlatego, że w ich kraju ta liczba jest uważana za pechową. Wynika to z faktu, że anagram rzymskiego zapisu tej cyfry (XVII) tworzy słowo „vixi”, które po łacinie znaczy „żyłem” i ten czas przeszły wskazuje na powiązania ze śmiercią.

Koty – nocni wędrowcy o miękkim futrze i ostrych pazurach – znakomicie prezentują się na ekranie, co udowadnia wiele filmów. W latach 50. i 60. wielką gwiazdą był pomarańczowy pręgowany kot o imieniu Orangey, który pojawił się w prestiżowych hollywoodzkich dziełach, takich jak Pamiętnik Anny Frank (1959) i Śniadanie u Tiffany'ego (1961). Najciekawsze są jednak te produkcje, które wykorzystują mroczne legendy na temat kociej natury i rzekomych powiązaniach tych zwierząt z magią, diabłem, krainą umarłych czy nawet zwyczajnym ludzkim pechem. Bardzo inspirującym utworem dla filmowców jest nowela Edgara Allana Poe pt. Czarny kot (The Black Cat, 1843). 

I Wish I Was in Dixie, czyli witajcie w krainie SOUTHERN GOTHIC!

Letnie upały przeminęły, ale w ten listopadowy weekend blogosfera zapłonie od słońca południowych stanów Ameryki. Opowiemy wszakże o pewnym specyficznym nurcie w historii kina, który wywodzi się z literatury takich autorów jak Erskine Caldwell i William Faulkner. Southern Gothic to gatunek łączący w sobie elementy czarnego romantyzmu, naturalizmu i groteski, osadzony w regionie zwanym Dixie Land (popularna konfederacka pieśń z czasów wojny secesyjnej nosi tytuł I Wish I Was in Dixie). Zamiast nawiedzonych gotyckich zamków mamy tu amerykańską kulturę nawiedzaną koszmarami przegranej przez Konfederację wojny. Pokłosiem powojennego kryzysu była bieda, także ta intelektualna, w wyniku której wartości kulturowe południowców tylko nieznacznie wzbogaciły się od XIX wieku. To świat przepełniony bigoterią, nienawiścią do obcych, bezcelową przemocą.

FILMOWY SURVIVAL. Różne oblicza sztuki przetrwania

50. rocznica premiery Uwolnienia (1972) to dobry powód do tego, by przyjrzeć się bliżej filmowym opowieściom survivalowym. Niemal od początku kinematografii jednym z najważniejszych motywów kina rozrywkowego była walka o przetrwanie w świecie pełnym pułapek i przeszkód. Z czasem na tym filmowym drzewie wyrosła gałąź, na której wyodrębnił się ten typ kina przygodowo-sensacyjnego, gdzie główny nacisk fabuły położono na sztukę przetrwania w ekstremalnych warunkach. Jednym z najdoskonalszych reprezentantów tego typu kina jest wspomniane Uwolnienie, ale z pewnością warto poszukać innych, mniej lub bardziej znanych, produkcji prezentujących równie ekscytującą survivalową przygodę. Człowiek w starciu z siłami, które stworzyła Natura ma większe szanse przetrwania jeśli jest częścią zgranej ekipy. W związku z tym do wakacyjnego wyzwania zaprosiłem szóstkę znajomych blogerów o podobnym guście filmowym.

MUSICA PARADISO. Zapomniane filmy z muzyką Ennia MORRICONE

Fot. Michael Sohn (AP Photo)

Nie jest to pierwszy na tym blogu tekst poświęcony twórczości cenionego w branży włoskiego kompozytora. Jego imponujący dorobek twórczy sprawia, że nawet najbardziej fanatyczni miłośnicy ciągle przyłapują się na tym, że odkrywają nieznane dotąd muzyczne perły jego autorstwa. Tym samym poznają na nowo swojego ulubionego kompozytora. Pretekstem do ponownego zajrzenia w filmografię Morricone jest premiera nowego dzieła w reż. Giuseppe Tornatore pt. Ennio. Ten dokumentalny obraz miał swoją światową premierę 10 miesięcy temu na festiwalu w Wenecji, ale polski dystrybutor Best Film startuje z tą „koncertową biografią” dopiero teraz – w drugą rocznicę śmierci Mistrza (dokładnie 6 lipca 2022, ale już od pierwszego pokazu prasowego 2 czerwca film śmigał przedpremierowo). To idealna okazja, by przypomnieć sobie ulubione ścieżki dźwiękowe Ennia, ale także, by poszukać nowych muzycznych doznań, jakie zapewnił na przestrzeni trwającej 60 lat kariery.

Śmierć faszyzmowi, wolność narodowi... Krótka przeprawa przez JUGOSŁOWIAŃSKIE FILMY PARTYZANCKIE

Realizowane w byłej Jugosławii filmy o partyzantach i ich walkach toczonych w latach 1941-45 stanowią ciekawą wizytówkę tego kraju i piękny przykład zbudowania czegoś wyjątkowego (specyficznego gatunku filmowego) na niekorzystnym gruncie (koszmarze wojny). Co ciekawe, już w 1943 – i to w Hollywood – powstał film o jugosłowiańskich bojownikach (Czetnicy w reżyserii Louisa Kinga opowiadający o generale Dražy Mihailoviciu). Jednym z czołowych przywódców antyfaszystowskiego ruchu oporu był Josip Broz Tito, który po zakończeniu wojny stanął na czele Socjalistycznej Republiki Jugosławii. Powojenne kino stało się wtedy narzędziem w wojnie ideologicznej, osiągając kulminację wraz z występem Richarda Burtona w roli wielkiego Tito (Piąta ofensywa, 1973, reż. Stipe Delić).

Za pierwszy jugosłowiański film partyzancki uważana jest Slavica (1947, reż. Vjekoslav Afrić), z czasem temat zyskiwał coraz więcej aspektów komercyjnych i docierał na zagraniczne salony (np. trzy wyróżnienia w Cannes dla Ostatniego mostu Helmuta Käutnera z 1954; nominacje do Oscara w kat. film obcojęzyczny dla Trzech Aleksandra Petrovicia z 1965 i Bitwy nad Neretwą Veljko Bulajicia z 1969). Wspierane przez rząd projekty filmowe często uzyskiwały pokaźne budżety pozwalające pokazać na ekranie imponujące sceny masowe i efektowne sekwencje bitewne. W powszechnej opinii gatunek jest krytykowany za powtarzalność motywów i jednowymiarowe typy postaci, patetyczne dialogi i czarno biały podział na dobrych i złych, a także przywiązywanie większej wagi do krajobrazów, mniejszej zaś do scenariusza. To wszystko zbliża filmy partyzanckie do klasycznych amerykańskich westernów.

NAJEŹDŹCY Z PÓŁNOCY. Wikingowie atakują kina

 

Jestem wikingiem – osiadły tryb życia nie jest dla mnie (…)

Naprawię moje okręty, naostrzę topór i wypłynę w morze.

> król Harald - „Wikingowie” (sezon 6 odcinek 17)

Nazwa wikingowie przyjęła się jako określenie skandynawskich wojowników, ale dokładniejsza definicja wikinga mówi o zamorskich wyprawach łupieżczych, niekoniecznie tych, których dokonali Normanowie, jak ich nazywano w zachodniej Europie (a we wschodniej – Waregowie). Źródła historyczne wspominały o wikińskich wyprawach także w kontekście najazdów Germanów na Brytanię. Niniejsze zestawienie powstało jednak z okazji premiery (na kanale History 30 grudnia; na Netflixie 3 stycznia) finałowego sezonu serialu Wikingowie (Vikings, 2013-2020), którego bohaterami są średniowieczni Normanowie. W ramach pożegnalnej uczty, ale też patrząc z nadzieją na przyszłość (tzn. na nadchodzące premiery – serial Jeba Stuarta Vikings: Valhalla i film Roberta Eggersa The Northman), postanowiłem przypomnieć inne produkcje o wojowniczych Ludziach Północy. 

Tak jak wikingowie niewiele by zdziałali w pojedynkę, tak ja również postanowiłem zebrać ekipę. Razem ze mną udział w tych zmaganiach wzięli: Caligula (La Fin Absolue du Monde), Kuba Haczek (The Blog That Screamed), Michał Olszewski (Wiking Movie) i Krzysztof Ryszard Wojciechowski (Rękopis znaleziony w Arkham).

HORRORY GOTYCKIE, część 2: Powrót do nawiedzonego domu

Pierwszego grudnia rozpoczęła się kolejna edycja Splatu, więc dla miłośników horrorów jest to święto, większe niż Halloween, bo rozciągające się aż na dwa tygodnie. Dlatego myślę, że to dobry czas, by przedstawić zestawienie horrorów gotyckich, stworzone przez siedmioro pasjonatów gatunku. Na Panoramie kina taka inicjatywa organizowana jest nie po raz pierwszy - dwa lata temu prezentowaliśmy tu pracę zatytułowaną Horrory gotyckie. 11 symfonii grozy. A że jest to temat bardzo obszerny, postanowiliśmy do niego wrócić. Ilość osób biorących udział się nie zmieniła, ale jest jedna zmiana personalna. Oprócz osoby piszącej ten wstęp, twórcami niniejszego zestawienia są: Caligula (La Fin Absolue du Monde), Karolina Graczyk (Mors Dicit, Final Girls), Kuba Haczek (The Blog That Screamed), Piotr Kuszyński (Komnata Dymu), Marta Płaza (Final Girls) i Simply (The Blog That Screamed). Efektem naszej współpracy jest zestawienie zawierające 12 pozycji, co razem z częścią pierwszą daje 23 tytuły.

YAKUZA EIGA. Gangsterskie historie z Japonii – Część 2

Kontynuujemy spotkanie z japońskim kinem gangsterskim. Przypomnę, że tematu yakuzy nie zdecydowałem się podjąć samodzielnie, tylko postanowiłem zaprosić gości z zaprzyjaźnionych blogów. Dzięki temu tytuły są zróżnicowane, pochodzące z kilku okresów kinematografii, zarówno znane jak i mniej znane. A teksty pisane są odmiennym stylem i zwraca się w nich uwagę na różne aspekty filmów. Jest więc ciekawie. Utworzona przez nas lista składa się z szesnastu tytułów, nie było ograniczeń związanych z limitem znaków, dlatego postanowiliśmy podzielić zestawienie na dwie części. Niniejszą część, oprócz autora Panoramy kina, współtworzyli: Kuba Haczek (The Blog That Screamed), Patryk Karwowski (Po napisach), Mateusz R. Orzech (Kinomisja) i Simply (The Blog That Screamed). Zapraszamy do czytania, komentowania, a przede wszystkim – do oglądania filmów.

YAKUZA EIGA. Gangsterskie historie z Japonii – Część 1

Japonia była kiedyś rekordzistką jeśli chodzi o produkcję filmową (w samym roku 1933 powstało tam 750 filmów). Dziś przemysł nie działa już tak intensywnie w tym kraju, chociaż imponująca ilościowo filmografia Takashiego Miike sugeruje, że spadek może być związany z mniejszą ilością solidnych fachowców, a nie obniżeniem wydajności wytwórni. Przede wszystkim kino japońskie kojarzy się z wysoką jakością prezentowanych dzieł oraz podejmowaniem tematów mających źródło w ciekawej historii, zarówno przed- jak i powojennej. Samuraje, karatecy, wojownicy ninja i potwory z Godzillą na czele to elementy japońskiej kultury, które przedostały się również na Zachód, odnosząc spore sukcesy. Ważnym bohaterem japońskiej rzeczywistości jest również organizacja przestępcza zwana yakuzą. Wśród kinomanów nie zdobyła tak dużej popularności jak mafia włoska, ale miała swoje chwile sławy dzięki filmom cenionych reżyserów: Sydneya Pollacka (Yakuza, 1974), Ridleya Scotta (Czarny deszcz, 1989) i Philipa Kaufmana (Wschodzące słońce, 1993).

HORRORY GOTYCKIE. 11 symfonii grozy

Terminem „gotyk” opisuje się różne elementy kultury: architekturę, sztukę, muzykę, literaturę, a nawet modę. Pojęcie wywodzi się od germańskiego plemienia Gotów, które w okresie późnego antyku poważnie zachwiało fundamentami Imperium Rzymskiego. Początkowo określenie „gotycki” oznaczało „barbarzyński”, „mroczny”, „destrukcyjny”. Styl gotycki to styl zupełnie odmienny od klasycznej rzymskiej architektury i sztuki, czyli oszczędna forma zamiast monumentalnych konstrukcji, prostota i półmrok zamiast przepychu i wielobarwnych malowideł.

W historii literatury przełomowe jest dzieło Horacego Walpole'a Zamczysko w Otranto (The Castle of Otranto, 1764), które otrzymało podtytuł Gotycka opowieść (A Gothic Story). W XVIII i XIX wieku na gruncie gothic fiction powstało wiele zróżnicowanych utworów, od melodramatów i kryminałów po fantastykę i opowieści grozy. Do najważniejszych powieści nurtu należą m.in. Tajemnice zamku Udolpho (The Mysteries of Udolpho, 1794) Ann Radcliffe i Dracula (1897) Brama Stokera. Gatunek filmowy, który znamy pod nazwą horror gotycki wywodzi się bezpośrednio z takiej literatury.

TUTTO è MUSICA! Wybór soundtracków ENNIA MORRICONE

10 listopada tego roku najsłynniejszy włoski kompozytor ukończył 90 lat, ale swoje urodziny (tak jak 60 lat pracy artystycznej) zamierza świętować w trasie koncertowej – wystąpi między innymi w krakowskiej Tauron Arenie 19 stycznia 2019. W oczekiwaniu na ten moment wypijmy za jego zdrowie i posłuchajmy nastrojowych ścieżek dźwiękowych jego autorstwa. Wyboru dokonało osiem osób, w tym siedmioro gości: Diana Dąbrowska (Pani Kadrowa Cinema; Italianess: Italy in Cinema and More), Kasia Kebernik (Film.org.pl), Marta Płaza (Kinomisja) oraz Kuba Haczek (The Blog That Screamed), Jacek Lubiński (Film.org.pl), Simply (The Blog That Screamed) i Konrad Szlendak (Magazyn Magivanga). Nie znajdziecie tu oklepanych motywów, które zazwyczaj pojawiają się w czołówkach takich zestawień. Nie ma tu trylogii dolarowej ani utworów nominowanych do Oscara. Chcielibyśmy zwrócić uwagę na kompozycje mniej doceniane, ale równie wartościowe. Zestawienie zawiera dziesięć tytułów.

Nazwa artykułu została zaczerpnięta z filmu Tutto è musica (Wszystko jest muzyką, 1963), jedynego dzieła w reżyserii popularnego piosenkarza Domenico Modugno. Ścieżkę dźwiękową do tego zapomnianego musicalu opracował (wespół z reżyserem) Ennio Morricone.

ACID WESTERN. Psychodeliczna jazda przez Dziki Zachód

Dennis Hopper w scenie z filmu Mad Dog Morgan (1976, reż. Philippe Mora)

Krytycy filmowi lubią kategoryzować filmy. Nie wystarczy im, że produkcja wygląda jak western. Jeśli odbiega od klasycznych schematów gatunku, należy przyczepić jej dodatkową etykietę. I tak na przykład westerny wzbogacone o psychologię określano nadwesternami (W samo południe, Naga ostroga, 15:10 do Yumy), natomiast mocniejsze filmy, które poddawały rewizji westernową mitologię otrzymały miano antywesternów. To jednak nie wystarczyło. Gdy analizowano Truposza (1995) Jima Jarmuscha okazało się, że można stworzyć jeszcze jedną odmianę gatunku. Powstała kategoria zwana acid westernem (od słowa acid, które w slangu oznacza LSD). Wrzucono do niej realizowane od lat sześćdziesiątych westerny, które miały w sobie wyraźną nutę psychodelii i oniryzmu, cechowały się odrealnionym klimatem, przypominając narkotyczną wizję lub senny koszmar. Gatunek uformował się pod koniec lat dziewięćdziesiątych, ale w Polsce wciąż niewiele osób o nim słyszało. Dlatego dzisiaj – wraz z grupą znajomych o podobnych zainteresowaniach – postanowiłem przybliżyć czytelnikom filmy zaliczane do kategorii acid western. Pomogli mi w tym: Andrzej Bakuła (Westerny), Kuba Haczek (The Blog That Screamed), Simply (The Blog That Screamed), Konrad Szlendak (Magazyn Magivanga) i Marcin Zembrzuski (Kinomisja).

ROZKOSZE KINA NIEMEGO. 12 filmów z dawnych czasów

Zacznę od cytatu z tygodnika ilustrowanego KINO (nr 22, 3.08.1930). Cytat pochodzi z okresu przełomu dźwiękowego.

Coraz częściej i głośniej ryczą po kinach aparaty dźwiękowe różnych systemów i coraz liczniej i głośniej rozlegają się skargi na tę barbarzyńską „muzykę”, która wypłasza z kin widzów, nękanych i bez tego nadmiernym zgiełkiem wielkiego miasta. Znamy wielu szczerych miłośników sztuki filmowej, którzy zrezygnowali z filmów dźwiękowych, nie mogąc znosić tych szarpiących nerwy odgłosów; znamy innych, którzy zatykają sobie uszy palcami, aby stłumić nieludzkie wrzaski „talkiesów”; wielu wychodzi z kina z bólem głowy, wzdychając do „dawnych dobrych czasów”, kiedy kino było przyjemnem wytchnieniem po wyczerpującej pracy...

Przenieśmy się zatem do „dawnych dobrych czasów”, kiedy kino nie było tak głośne i rozgadane jak dzisiaj. W ciszy i spokoju można było obcować ze sztuką filmową i przez jedną lub kilka godzin odpocząć od codziennych obowiązków. Pierwszy publiczny pokaz filmowy odbył się 122 lata temu, ale najwcześniejsze ruchome obrazy to eksperymenty formalne i ćwiczenia narracyjne. Prowadziły one do kolejnego etapu, jakim jest opowiadanie rozbudowanych fabuł z galerią ciekawych bohaterów. Na łamach Panoramy Kina staram się nie lekceważyć żadnego gatunku, rok powstania filmu też nie ma dla mnie znaczenia. Niniejszym zestawieniem postanowiłem zwrócić uwagę na filmy, które choć nie mówią, potrafią opowiadać historie. Za pomocą czarno-białych kadrów, plansz z napisami, ekstatycznego aktorstwa. Tak naprawdę kino nigdy nie było nieme, bo najpierw widzom towarzyszyły dźwięki aparatury projekcyjnej, a potem grana na żywo muzyka. Do dzisiejszego artykułu postanowiłem zaprosić gości. Moją propozycję przyjęło pięć osób: Maja Budka (film.org.pl), Marta Płaza (Kinomisja), Andrzej Bakuła (Westerny), Kuba Haczek (The Blog That Screamed) i Mateusz R. Orzech (Odyseja filmowa, Kino-Akcja, Kinomisja). Bardzo dziękuję im za pomoc przy niniejszym zestawieniu.

The King of Fear. Ekranizacje prozy STEPHENA KINGA

21 września Stephen King obchodził 70. urodziny. Warto z tej okazji przypomnieć interesujące – niekoniecznie najlepsze – ekranizacje jego prozy. King jest wszakże nie tylko najpopularniejszym i bardzo płodnym pisarzem, ale również najczęściej ekranizowanym autorem. Jego filmografia składa się z dwustu czterdziestu tytułów, na co duży wpływ miał sam pisarz, gdyż prawa do sfilmowania opowiadań sprzedawał często za dolara (tzw. dollar babies), pomagając tym samym studentom, którzy wpisując do swojego CV współpracę ze Stephenem Kingiem przyciągali uwagę potencjalnych pracodawców. Chociaż nazywano go „królem horroru”, tworzył również w ramach innych gatunków: kryminału, fantastyki, powieści obyczajowej i psychologicznej. Pisał nie tylko powieści i opowiadania, ale również scenariusze filmowe, zarówno adaptowane jak i oryginalne. Jeden film wyreżyserował, w kilku również wystąpił, przeważnie były to epizody, ale zdarzyła mu się również ważna rola w The Lonesome Death of Jordy Verrill, będącym częścią antologii Creepshow (1982) George'a A. Romero. 

Six men on a mission. Tuzin parszywych filmów

15 czerwca minęło dokładnie pół wieku od premiery Parszywej dwunastki (The Dirty Dozen, 1967) Roberta Aldricha, jednego z tych amerykańskich klasyków, których echa pobrzmiewają do dziś. To dobra okazja, by przypomnieć filmy wykorzystujące ten jeden konkretny motyw fabularny – men on mission (lub mercenaries on mission). Filmy o ludziach, którzy mają wspólny cel i tylko dzięki zgranej kooperacji są w stanie ten cel osiągnąć. Aby podkreślić motyw współdziałania, zdecydowaliśmy się zrobić filmowe zestawienie wspólnymi siłami. Każdy z uczestników zajął się dwoma produkcjami, dzięki czemu niniejsza kolekcja składa się z dwunastu tytułów, co jest dodatkowym hołdem dla wspomnianego obrazu Aldricha. Do współpracy udało się zaangażować pięciu gości: Radosław Kwiecień (Bezdroża kinomana), Patryk Karwowski (Po napisach), Arek Szpak (No hay banda) oraz Haku i Simply (The Blog That Screamed). Całą tę ekipę można też spotkać w serwisie Kinomisja.