Czas Apokalipsy. Redux

Apocalypse Now. Redux (1979 / 2001 - 193 minuty)
reżyseria: Francis Ford Coppola

scenariusz: John Milius, Francis Ford Coppola, Michael Herr (narracja) na motywach powieści Josepha Conrada Heart of Darkness

W połowie lat 70. Francis Ford Coppola uważany był za geniusza. Udowodnił, że potrafi nakręcić zarówno film dla masowego odbiorcy jak i dla wymagającego krytyka. Spadł na niego deszcz nagród, w tym Oscary za dwie części Ojca chrzestnego i Złota Palma za Rozmowę. Chcieli z nim współpracować najlepsi aktorzy, a wytwórnie filmowe chciały mieć udział w kolejnym przedsięwzięciu artysty. Dzięki pomocy Johna Miliusa trafił w ręce Coppoli świetny scenariusz, więc proces realizacji miał być łatwizną dla takiego fachowca, który w wieku 35 lat dorobił się trzech bezdyskusyjnych arcydzieł. Ale realizacja Czasu Apokalipsy w filipińskich plenerach okazała się tak bardzo uciążliwa, że sama stała się świetnym materiałem na filmowy dramat o przetrwaniu w ekstremalnych warunkach.

Dementia 13

(1963 / 75 minut)
scenariusz i reżyseria: Francis Ford Coppola

Założona przez Jamesa H. Nicholsona i Samuela Z. Arkoffa wytwórnia AIP (American International Pictures) w latach 50. i 60. zajmowała się produkcją niskobudżetowych horrorów i filmów science-fiction. Wiele obrazów dla tej kompanii zrealizował Roger Corman (np. seria adaptacji prozy i poezji Edgara Allana Poe). Corman zajmował się nie tylko reżyserią, ale też produkcją, finansując projekty zdolnych debiutantów. Jednym z nich był 24-letni Francis Ford Coppola, zatrudniony jako technik dźwięku i asystent reżysera przy filmie The Young Racers (1963). Film zrealizowano w Europie zbyt pośpiesznie, więc aby nie zmarnować pieniędzy włożonych w produkcję Coppola miał szybko nakręcić (w Irlandii) tani horror w klimacie Psychozy (1960).

Rozmowa

The Conversation (1974 / 113 minut)
scenariusz i reżyseria: Francis Ford Coppola

Gdy świat polityki i mediów zaabsorbowany był aferą Watergate, a publiczność zachwycała się ekranizacją Ojca chrzestnego Coppola w swojej małej wytwórni American Zoetrope zrealizował skromny i ambitny film o wpływie jaki na prostego człowieka wywiera budząca wątpliwości moralne jego praca. Harry Caul to znany w branży pluskwiarz lub jak to mówią fachowcy - specjalista od inwigilacji. Jego głównym narzędziem pracy są uszy - dba o to by nagranie było solidne, słyszalne bez żadnych usterek. Wielokrotnie odtwarza taśmy, by ze strzępów informacji wydobyć coś istotnego. Wykorzystując mikrofony kierunkowe mógł z dwustu metrów zarejestrować rozmowę dwójki ludzi wybranych z tłumu przechodniów. Tak wygląda społeczeństwo zniewolone i otoczone przez technikę. Obecnie kamery znajdują się wszędzie, w biurach, w sklepach lub na skrzyżowaniach, każdy może czuć się obserwowany.

Filmowe zjawisko. Sequel

Sequele podobnie jak remaki są zmorą wielu widzów i krytyków, a sens ich powstawania poddawany jest w wątpliwość. Nie da się jednak ukryć, że wielu filmowców nie widzi nic złego w przerabianiu na nowo znanych i kultowych tytułów. Martin Scorsese nakręcił w swojej karierze jeden udany sequel (Kolor pieniędzy) i dwa niezłe remaki (Przylądek strachu i Infiltracja). Steven Spielberg, który odmówił zrealizowania kontynuacji Szczęk, nie był tak zasadniczy w przypadku Indiany Jonesa i Parku Jurajskiego. Francis Ford Coppola z początku nie był przekonany do kontynuacji Ojca chrzestnego, lecz szybko uznał, że z tej mafijnej historii da się wyciągnąć o wiele więcej. Ceniony przez krytyków Fritz Lang zrealizował aż 6 sequeli, w tym np. western Powrót Franka Jamesa (1940). 

Rozrywka w potrójnej dawce, czyli o filmowych trylogiach

Premiera najnowszej części przygód rycerza Gotham, Batmana, oraz wysyp recenzji tegoż filmu przyczyniły się do tego, że choć obejrzałem film Mroczny rycerz powstaje, to zamiast długiej recenzji zdecydowałem się zrobić ranking najlepszych według mnie trylogii filmowych. Trylogia cechuje się tym, że trzy filmy łączy jeden lub kilku bohaterów, przeżywających podobne perypetie i przygody. Dlatego w swoim zestawieniu pominąłem „trylogię” gangsterską Fernanda Di Leo (link), ponieważ nie ma w niej postaci, która łączyłaby wszystkie części. W rankingu są zarówno trylogie, które od początku były planowane na trzy części, jak i takie, których każda część może stanowić oddzielną całość. Jest nawet cykl, do którego nakręcono część czwartą, ale jej jakość i poziom spowodowały, że trudno mi ją zaakceptować (nie mam tu jednak na myśli serii Obcy, bo akurat w tym przypadku uważam część czwartą za udaną). Moje zestawienie, jak zresztą każde inne, jest subiektywne.

Ojciec Chrzestny

The Godfather [powieść, 1969]
Autor: Mario Puzo

Tym razem napiszę o książce, której tytuł jest wszystkim znany, dzięki słynnej ekranizacji dokonanej przez Francisa Forda Coppolę w 1972 roku. To opowieść o nowojorskiej rodzinie mafijnej, która ma korzenie na Sycylii. Vito Andolini urodzony w wiosce Corleone na Sycylii w młodym wieku wyruszył do Ameryki, gdzie zbudował swoje imperium. Ameryka okazała się krajem korupcji i niesprawiedliwości, dlatego aby móc godnie żyć Vito rozpoczął nielegalną działalność. Potępiał legalną władzę: skorumpowanych sędziów, polityków i policjantów. Stał się „człowiekiem szanowanym”, do którego ludzie zwracali się o pomoc, wiedząc że jest bardziej skuteczny w działaniu niż policja i sądy.

10 najlepszych adaptacji filmowych

Najwierniejsza adaptacja nie zawsze jest adaptacją najlepszą, bo film i literatura rządzą się różnymi prawami. Za udaną adaptację filmową uważam film, w którym zręcznie i z pomysłem przeniesiono z pierwowzoru fabułę i bohaterów, by za pomocą języka filmowego (montażu, zdjęć, aktorstwa) przedstawić na ekranie interesującą historię, która dostarcza emocji i rozrywki oraz mówi wiele o ludzkiej naturze i współczesności, nawet jeśli akcja rozgrywa się w dawnej epoce. Przygotowując takie zestawienie uwzględniłem tylko te tytuły, które znam zarówno w wersji filmowej jak i książkowej. 

Oni nie piją wina, czyli o filmach wampirycznych

Wampiry to chyba najczęściej pokazywani na ekranie bohaterowie horrorów, szczególnie o Draculi powstało mnóstwo filmów - najsłynniejsze to: Nosferatu, symfonia grozy (Nosferatu, eine Symphonie des Grauens, 1922) F.W. Murnaua z Maxem Schreckiem, Dracula (1931) Toda Browninga z Belą Lugosim i Horror Draculi (1958) Terence'a Fishera z Christopherem Lee. Ale wzorem dla większości filmów wampirycznych jest powieść gotycka Dracula Brama Stokera, napisana pod koniec XIX wieku. Opiszę krótko 10 oldskulowych, klasycznych filmów o krwiopijcach, które najbardziej utkwiły mi w pamięci.