Duchy Goi

Goya's Ghosts (2006 / 113 minut)
reżyseria: Milos Forman
scenariusz: Milos Forman, Jean-Claude Carrière

Francisco Goya jest w Hiszpanii symbolem wybitnego talentu i nieprzeciętnych umiejętności, znanym także w świecie filmu, bo nazwiskiem tego malarza nazwano hiszpańską nagrodę filmową. Nagrodę Goya otrzymał m.in. Francisco Rabal za rolę Goi w 2000 roku, kilka tych nagród zgarnął również Javier Bardem występujący w jednym z ostatnich filmów Milosa Formana. Film Duchy Goi nie zdobył żadnych prestiżowych nagród, ale jest bardzo ciekawym widowiskiem historyczno-kostiumowym, rozgrywającym się w Hiszpanii na przełomie XVIII i XIX wieku. Nie jest to biografia malarza Francisco Goi - ten utalentowany artysta jest tylko obserwatorem wydarzeń, a nie głównym bohaterem dramatu. W centrum uwagi jest brutalne postępowanie hiszpańskiej inkwizycji, która zniszczyła życie młodej dziewczyny, bezpodstawnie oskarżając ją o wyznawanie w tajemnicy judaizmu i skazując na wiele lat więzienia.

Amadeusz

Amadeus (1984 / 160 minut)
reżyseria: Milos Forman
scenariusz: Peter Shaffer na podst. własnej sztuki

Czeski reżyser z Oscarem na koncie za Lot nad kukułczym gniazdem (1975) tym razem wziął na warsztat sztukę teatralną Petera Shaffera o rywalizacji dwóch kompozytorów na dworze austriackiego cesarza Józefa II Habsburga, tego samego, który był odpowiedzialny za I rozbiór Polski. To nie jest jednak film historyczny, chociaż scenografia i kostiumy pozwalają uwierzyć, że dość wiernie odtworzono na ekranie realia XVIII-wiecznej Austrii. Nie jest to także typowy film biograficzny, gdyż fakty z życia kompozytorów zostały nieco przeinaczone, scenarzysta Peter Shaffer trzymał się wiernie treści własnej sztuki, a nie faktom historycznym. Dzięki reżyserii Milosa Formana udało się uniknąć teatralności i sztuczności, powstał wspaniały film z muzyką tamtych czasów. Oczywistym pomysłem było umieszczenie na ścieżce dźwiękowej muzyki Mozarta i Salieriego.

To niesprawiedliwe życie, czyli o filmowych dramatach

Dramat filmowy opowiada zwykle o zmaganiu się z przeciwnościami losu, w trudnych warunkach, w czasach i miejscach, gdzie panuje ludzka głupota, nienawiść, chciwość, korupcja, nietolerancja. Bohaterami są ludzie ciężko doświadczeni przez życie, np. tacy, którzy stracili kogoś bliskiego albo doznali uszczerbku na zdrowiu (nieuleczalna choroba, kalectwo), albo byli ofiarami przemocy, gwałtu, niesprawiedliwości. Można wyróżnić podgatunki, tj. np. dramat wojenny, dramat gangsterski albo dramat więzienny, gdzie często główny bohater zostaje niesłusznie oskarżony o przestępstwo. Z kolei melodramaty opowiadają zwykle o miłości pokonującej różne przeszkody, a komediodramaty opowiadają o ludziach, dla których humor jest odtrutką na prawdziwe i często niesprawiedliwe życie.

Waleczni przeciw legionom, czyli o filmach historyczno-kostiumowych

Filmy historyczno-kostiumowe to z reguły gigantyczne przedsięwzięcia, które mają na celu przybliżyć widzom dawne konflikty zbrojne (sprzed wieku XX-tego), zaś w centrum uwagi są zwykle żołnierze, dla których żywiołem jest wojna, zaś atrybutem miecz (lub broń palna). Toczą oni walkę o swoją wolność, bronią swojego kraju przed wrogami, liczą się z tym, że mogą z tej walki nie wyjść żywi. Poniżej przedstawię ranking moim zdaniem najlepszych dwudziestu filmów historycznych - są to filmy zrealizowane z dużym rozmachem, imponującym nakładem finansowym, monumentalną scenografią i sprawnie poprowadzoną akcją, osadzoną w historycznych realiach. Dzięki tym filmom możemy przenieść się na kilka godzin do nieistniejących już miejsc, gdzie toczyły się krwawe bitwy, a ludzie umierali w przekonaniu, że ich imiona zostaną zapamiętane, a ich śmierć nie pójdzie na marne.