THE SIX MILLION DOLLAR MAN. Tryptyk science fiction o bionicznym człowieku

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl

W telewizyjnym cyklu ABC Movie of the Week (1969–1975) powstało wiele zróżnicowanych gatunkowo filmów, takich jak: Pojedynek na szosie (Duel, 1971) Stevena Spielberga, Piosenka Briana (Brian’s Song, 1971) Buzza Kulika, The Night Stalker (1972) Johna L. Moxeya i Kung Fu (1972) Jerry’ego Thorpe’a. Niektóre z nich zainicjowały przygodę, która była kontynuowana w formie regularnego cotygodniowego serialu. Do tej grupy tytułów należy Człowiek za sześć milionów dolarów (The Six Million Dollar Man, 1973) w reżyserii Richarda Irvinga. W ciągu 10 miesięcy stacja ABC wyemitowała trzy filmy o bionicznym człowieku, zanim wystartował serial. Na platformie SkyShowtime można obejrzeć ten tryptyk, ale w edycji nieco odmiennej od oryginalnej – w formie miniserialu zawierającego sześć niespełna 50-minutowych odcinków.

WIKINGOWIE: WALHALLA. Rozdział 3: W poszukiwaniu Złotej Krainy

Vikings: Valhalla (2024 / 8 epizodów)
pomysł serii: Jeb Stuart na podst. Vikings Michaela Hirsta

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl

Półtora roku po wyemitowaniu drugiego sezonu Netflix wypuszcza kontynuację, o której już było wiadomo, że to finał serii. Spodziewano się więc domknięcia wątków – Leif, Harald i Freydis mieli wreszcie odnaleźć swoje przeznaczenie, osiągnąć cel podróży. Nie mogę oczywiście zdradzić w recenzji, czy to osiągnęli, ale mogę napisać, że ja po dobrnięciu do finału nie osiągnąłem satysfakcji. Trzy sezony to w ogóle zbyt krótki czas jak na produkcję przygodową. Finał o wiele lepiej by wybrzmiał, gdyby przygoda była dłuższa, dzięki czemu znalazłoby się miejsce zarówno na wielkie bitwy i dworskie intrygi, jak i rozwój charakterologiczny bohaterów. A w tej sytuacji pozostaje wrażenie, że posuwamy się jedynie na powierzchni jak wikińskie langskipy, nie zagłębiając w niuanse, które mogłyby rzucić nowe światło na legendarnych Normanów.

WIKINGOWIE: WALHALLA. Rozdział 2: Niezbadane są wyroki bogów

Vikings: Valhalla (2023 / 8 epizodów)
pomysł serii: Jeb Stuart na podst. Vikings Michaela Hirsta

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl

Wraz z początkiem 2023 – za sprawą Netflixa – ponownie wsiadamy na wikiński okręt, za sterami którego siedzi Jeb Stuart, najbardziej kojarzony ze Szklaną pułapką (1988) i Ściganym (1993). Nie wiemy jeszcze, dokąd ta podróż nas zaprowadzi, bo historia zaplanowana jest na trzy sezony, więc znajdujemy się obecnie na etapie środka. O ile w sezonie pierwszym postawiono na akcję, to w drugim zredukowano tempo, by więcej miejsca poświęcić na zbudowanie relacji między bohaterami i refleksje wynikające z motywu podróży (dlaczego dotarliśmy do tego miejsca, co nas tu przywiało, jakie mamy zadanie w boskim planie).

Oglądając poszczególne odcinki, miałem mieszane odczucia, bo targały mną podobne wątpliwości, co bohaterami serialu. Ciągle zastanawiałem się, po co jest ta scena, do czego prowadzi ten wątek, czy jest w tym planie twórców logika i spójność. I muszę przyznać, że ostatni odcinek drugiego sezonu mnie usatysfakcjonował – odniosłem wrażenie, że jednak ta cała historia ma sens, przynajmniej jeśli chodzi o przygodowo-obyczajową stronę widowiska oraz rozwój postaci. Dobrze został również poprowadzony wątek konfliktu między chrześcijaństwem a pogańskimi wierzeniami, który przyjął tu formę pościgu Olafa Haraldssona (Jóhannes Haukur Jóhannesson) za Freydis Eriksdotter (Frida Gustavsson) i podążającymi tą samą duchową ścieżką wyznawcami Odyna.

WIKINGOWIE: WALHALLA. Początek nowej sagi

Vikings: Valhalla (2022 / 8 epizodów)
pomysł serii: Jeb Stuart na podst. Vikings Michaela Hirsta

Z upływem czasu zmieniają się obyczaje, a także przekonania ludzi i dziś już wiele rzeczy postrzega się inaczej. Ale ludzkie serca nie zmieniają się wcale…

> Sigrid Undset, literacki Nobel 1928

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl

Jeb Stuart – współautor superhitów kina sensacyjnego, takich jak Szklana pułapka (1988), Osadzony (1989) i Ścigany (1993) – dawno nie uczestniczył w przedsięwzięciu wysokiej klasy. Serial Michaela Hirsta pt. Wikingowie (2013–2020) pomógł mu jednak wyjść z kryzysu twórczego, zainspirował go bowiem do stworzenia własnej sagi osadzonej w wikińskiej społeczności. Wyprodukowany przez MGM Productions i rozpowszechniany przez Netflixa serial Wikingowie: Walhalla zaplanowany został wstępnie na 24 odcinki, które mają być wrzucone w formie trzech sezonów po osiem części każdy. Pierwszą serię można już oglądać od 25 lutego.

WIKINGOWIE. Rozdział 6: Zmierzch bogów

Vikings (2019-20 / 20 epizodów) 

scenariusz: Michael Hirst

 

Tekst opublikowany także w serwisie film.org.pl

 „To nieprawda, że śmierć włada nad życiem. To, co zimą umiera, wiosną budzi się do życia”. To słowa króla Anglii, Alfreda, wypowiedziane na polu bitwy do wikinga, Ivara Bez Kości. Czy pochodzą z historycznych źródeł, tego nie wiem, ale w serialu pełnią istotną funkcję, podobnie jak wiele innych tekstów o śmierci. Wszystkie one przygotowują widza na to, co w końcu musiało nadejść – schyłek epoki wielkich wikińskich wojów, zmierzch pogańskich bogów. Druga połowa sezonu piątego (5B), którą w recenzji zatytułowałem „Zmarnowane dziedzictwo”, była dla mnie sporym rozczarowaniem, a pierwsza połowa serii szóstej (6A) nie dawała dużej nadziei na poprawę – właściwie to przeszedłem obok niej obojętnie i nie napisałem osobnej recenzji. Niniejszy tekst i związana z nim entuzjastyczna opinia o serialu w dużej mierze dotyczą drugiej połowy ostatniego sezonu (6B).

CZARNE CHMURY. „Ekscelencjo, twój honor na ostrzu twej szpady”

Czarne chmury
data premiery: 23 grudnia 1973
czas trwania: 10 odcinków po ok. 50 minut
reżyseria: Andrzej Konic
scenariusz (?): Ryszard Pietruski, Antoni Guziński, Ludwik Kalkstein-Stoliński

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl

Pobrzmiewający w trakcie napisów początkowych utwór Waldemara Kazaneckiego mógłby z powodzeniem ilustrować przygody bohaterów we francuskich filmach płaszcza i szpady albo nawet we włoskich westernach. Ta dynamiczna muzyka lepiej niż jakikolwiek zwiastun zachęca do oglądania, bo swoim brzmieniem jasno daje do zrozumienia, że mamy do czynienia z pełnym akcji widowiskiem. W kraju nad Wisłą nie powstało zbyt wiele dobrych produkcji przygodowo-kostiumowych, ale to może i dobrze, bo dzięki temu takie seriale jak Czarne chmury są wyjątkowe. Po Przygodach pana Michała (1969) Pawła Komorowskiego (wg scenariusza Jerzego Lutowskiego) jest to drugi polski serial rozgrywający się w czasach sarmatyzmu. Ale pierwszy nakręcony w kolorze.

WIKINGOWIE. Rozdział 5B: Zmarnowane dziedzictwo

Vikings (2018-19 / 10 epizodów)
scenariusz: Michael Hirst

Tekst opublikowany także w serwisie film.org.pl

Twórcy zapowiedzieli już szósty sezon, który ma być ostatnim. Z jednej strony to nie brzmi optymistycznie, gdyż już w piątej serii widać znaczny spadek formy Michaela Hirsta, wciąż pełniącego funkcję jedynego scenarzysty. Ale z drugiej strony jest szansa, by odbić się jeszcze od dna i zaprezentować zadowalający finał, po którym widzowie zatęsknią za bohaterami. Chociaż początek sezonu 5B dawał jeszcze nadzieję na ciekawe rozwinięcie wątków, to kolejne odcinki były coraz bardziej rozczarowujące. Odniosłem wrażenie, że najpierw wymyślono finał sezonu, a potem próbowano wypełnić resztę i zrobiono to byle jak, za pomocą scen i dialogów, które niczego wartościowego nie mówią ani o historii, ani o bohaterach. W pewnym momencie opowieść wydawała się tak nudna, że dialogi przechodziły gdzieś obok mnie, nie trafiając do ucha, przez co mogłem przegapić coś istotnego. Dlatego niełatwo mi pisać o tym sezonie.

Wikingowie. Rozdział 5A: Bitwa o Kattegat

Vikings (2017-18 / 10 epizodów)
scenariusz: Michael Hirst

Tekst opublikowany także w serwisie film.org.pl

Serial prawdopodobnie stracił na popularności odkąd odeszła postać Ragnara Lodbroka, genialnie wykreowana przez aktora Travisa Fimmela i scenarzystę Michaela Hirsta. Ale Hirst pozostał na tym okręcie i wierzę, że nie doprowadzi do jego zatonięcia. Jest on autorem wszystkich odcinków bez wyjątku. Dlatego opowieść zachowuje spójność i skoro realizowana jest dalej to znaczy, że oglądalność utrzymuje się na przyzwoitym poziomie. Sukces frekwencyjny widoczny jest w sferze wizualnej, po której widać niemały budżet. Zwiększa się ilość okrętów, statystów i lokacji (w nowym sezonie mamy nawet sceny na pustyni – prawdziwej, a nie wygenerowanej cyfrowo).

Piraci. Rozdział 4: Silver & Gold

Black Sails (2017 / 10 epizodów)
pomysł serii: Jonathan E. Steinberg, Robert Levine

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl 
jako część artykułu zbiorczego na temat serialu (link)

Wreszcie musiał nadejść ten moment, gdy kończy się pewna ekscytująca przygoda. Ten koniec został bardzo rozważnie przemyślany - od początku mówiło się o czterech sezonach. Dłużej tej historii twórcy nie zamierzają ciągnąć, lecz nie wykluczone, że sukces serialu przyczyni się do powstania innych produkcji o piratach. Tak jak sukces Wikingów dał zielone światło na realizację Upadku królestwa (od 2015) według Wojen Wikingów Bernarda Cornwella. Temat morskich wojaży i podbojów to materiał na szereg fascynujących opowieści, w których znajdzie się miejsce na multum interesujących motywów. Walka o władzę i wpływy, zdrada ideałów lub poświęcenie dla idei, trudne decyzje i ich brutalne konsekwencje. Takie tematy nigdy się nie zdezaktualizują, pozostaną wieczne.

Wikingowie. Rozdział 4B: Synowie Ragnara

Vikings (2016-17 / 10 epizodów)
scenariusz: Michael Hirst

Tekst opublikowany w serwisie film.org.pl 
jako część artykułu zbiorczego na temat Wikingów (link)

Historia jest największym spoilerem, potrafi brutalnie zepsuć przyjemność z oglądania. Dotyczy to serialu Wikingowie, będącego obecnie największym hitem stacji History. Czy ktoś zadawał sobie pytanie: Czy Ragnar zginie w dole z wężami, albo czy synowie Ragnara wytną królowi Elli krwawego orła? Myślę, że fani serialu zastanawiali się raczej nad tym, kiedy to się stanie, a nie czy w ogóle to nastąpi. Bo ta historia już została spisana i zainspirowała telewizyjnych scenarzystów. Właściwie to jednego scenarzystę, bo Michael Hirst nie pozwolił jeszcze nikomu kierować za niego bohaterami serialu. On ich powołał do życia i on wydaje się jedyną osobą zdolną poprowadzić ten okręt do ostatniego portu.

Wikingowie. Rozdział 4A: Brat przeciw bratu

Vikings (2016 / 10 epizodów)
scenariusz: Michael Hirst

Dawna historia jest pełna zagadek i więcej w niej domysłów i wątpliwości niż wydarzeń, które można uznać za fakty. Dlatego nie mam problemu z tym, że twórcy serialu na czele z Michaelem Hirstem odbiegają od tego, co na podstawie nordyckich sag i archeologicznych badań wywnioskowali historycy. Zresztą autorzy od początku podkreślali, że w postaciach serialu połączyli cechy różnych osób, wymieszali też wydarzenia z różnych okresów, by obraz był pełniejszy. Oczywiście - filmowcom przyświecały też inne cele. Ważny był aspekt rozrywkowy - w końcu to serial przygodowy dla szerokiego grona odbiorców. Ważny był element zaskoczenia, który zostałby utracony, gdyby niewolniczo trzymano się Wikipedii.

Piraci. Rozdział 3: Bitwa o Nassau

Black Sails (2016 / 10 epizodów)
pomysł serii: Jonathan E. Steinberg, Robert Levine

To przykład serialu, którego nie należy zbyt wcześnie skreślać, mimo iż nie wszystko jest w nim takie jak oczekiwano. Twórcy tej produkcji mają kilka asów w rękawie i dysponują nimi bardzo oszczędnie. Dla osób, które zachowały cierpliwość i nie opuściły przedwcześnie tego okrętu przygotowano miłe niespodzianki. Trzecia odsłona przygód kapitana Flinta nie ma właściwie słabych stron. Od pierwszego do ostatniego odcinka - pełen zachwyt. W związku z powyższym bitwę morską pomiędzy Piratami i Wikingami wygrywają w tym roku ci pierwsi, bo najeźdźcy z Północy nieoczekiwanie tracą impet, podnosząc się na równe nogi dopiero w finale sezonu. Black Sails z niezbyt imponującego przeciwnika zmienili się w potęgę, zdolną wygrywać z najlepszymi.

Wikingowie. Rozdział 3: Mercja i Paryż

Vikings (2015 / 10 epizodów)
scenariusz: Michael Hirst

Wikińskich podbojów ciąg dalszy. Brytania to za mało dla takich zaprawionych w bojach wojowników. Krążące wśród nich opowieści o Paryżu, twierdzy nie do zdobycia, tylko podsycają ciekawość i prowokują do działania. Ale dopiero siódmy odcinek trzeciego sezonu nosi tytuł Paryż i dopiero w nim poznajemy króla Franków Karola II oraz hrabiego Odona, dowodzącego obroną paryskiej twierdzy. Serial stacji History nie jest na szczęście monotematyczny, zahacza nawet o mistyczne wątki zbliżając się niebezpiecznie w rejony fantastyki. Ale to nie jest druga Gra o tron, to coś znacznie bardziej sugestywnego i ambitnego. Opowieść o narodowościowych antagonizmach i komitywach, a także o poszukiwaniu właściwej drogi do krainy wiecznego szczęścia (zwanej u wikingów Walhallą).

Piraci. Rozdział 2: Sekret kapitana Flinta

Black Sails (2015 / 10 epizodów)
pomysł serii: Jonathan E. Steinberg, Robert Levine

Wrażenia po obejrzeniu drugiej serii Piratów to aperitif rozmaitych emocji, od zażenowania i irytacji po akceptację i zachwyt. Gdybym pisał ten tekst po siedmiu odcinkach to ocena byłaby miażdżąca, jednak ostatnie trzy epizody są fenomenalne, sprawiły że odzyskałem nadzieję na to, że może być z tego naprawdę dobry serial. Gdy doda się jeszcze informację o tym, że w trzecim sezonie wystąpi Ray Stevenson w roli Czarnobrodego to już wiadomo, że nie należy jeszcze skreślać tej produkcji. Bo tu jeszcze może się sporo wydarzyć. To co już się wydarzyło budziło sprzeczne reakcje, bo tematyka piracka sugerowała widowisko przygodowe i te oczekiwania nie zostały spełnione. Za dużo tu paplaniny, za mało akcji charakterystycznych dla tego typu kina. Jest to więc serial dla cierpliwych. Osoby, które dotrwają do końca otrzymają niespodziankę.

Wikingowie. Rozdział 2: Królestwo Wessex

Vikings (2014 / 10 epizodów)
scenariusz: Michael Hirst

Pierwszy sezon Wikingów był doskonałym wprowadzeniem do historii o ludziach północy, ale seria druga umocniła mnie w przekonaniu, że to jeden z najwspanialszych seriali w dziejach. Autorem scenariuszy wszystkich dotychczasowych odcinków jest jeden człowiek, Michael Hirst. To dzięki jego wiedzy i kreatywności widzowie otrzymali produkt najwyższej jakości - spójny, klarowny, frapujący, błyskotliwy, ambitny i pomysłowy. Hirst zręcznie lawiruje między Anglią i Skandynawią, między chrześcijańskim królestwem a pogańską krainą, gdzie składa się ofiary z ludzi, by przypodobać się bogom. Seria druga to 10 znakomitych odcinków, które ogląda się z zapartym tchem próbując rozgryźć bohaterów. Nie jest to łatwe, gdyż postacie są w większości nieprzewidywalne i skomplikowane, pochodzące z innego, odległego świata.

Pod czarnymi żaglami. Pod piracką banderą.

Black Sails (2014 / 8 epizodów)
pomysł serii: Jonathan E. Steinberg, Robert Levine

Po obejrzeniu pierwszej serii Wikingów doszedłem do wniosku, że brakuje jeszcze dobrego serialu o piratach. Tak więc, Black Sails jest jak spełnienie marzeń dla miłośników filmów o morzach i okrętach. Dwóm pasjonatom tej tematyki udało się sprzedać telewizji Starz pomysł polegający na połączeniu losów autentycznych postaci (Anne Bonny, Jack Rackham, Charles Vane) z postaciami zaczerpniętymi z Wyspy skarbów Roberta Louisa Stevensona (kapitan Flint, John Silver, Billy Bones). Czarne żagle powiewają u wybrzeży Indii Zachodnich, na wyspie New Providence w archipelagu Bahamów. To tutaj rozgrywają się dramaty i konflikty z udziałem pełnych wad bohaterów: morderców, złodziei, dziwek, zdradzieckich piratów, nieuczciwych handlarzy i kombinatorów.

Żeglarze z Północy

Vikings (2013 / 9 epizodów)
pomysł serii: Michael Hirst

10 wieków temu chrześcijańskie krainy na zachodzie Europy nękane były przez morskich rozbójników przybyłych ze Skandynawii. Normanowie, jak ich nazywano, wyruszali na podbój zachodnich ziem, by poznawać nowe szlaki handlowe i zdobywać kosztowne łupy. Do kraju wracali w chwale i uwielbieniu, bogaci nie tylko o złoto, ale i nowe doświadczenia. Dystrybuowany przez stację History serial o wikingach to produkcja jakiej wielu widzów oczekiwało, gdyż od czasu Wikingów (1958) Richarda Fleishera nie powstało porządne widowisko o normańskich żeglarzach. Bardzo dobrym pomysłem było stworzenie serialu, gdyż forma odcinkowego spektaklu daje większe pole do popisu. Można nie tylko opowiedzieć interesującą historię, ale i zaprezentować wierzenia, zwyczaje i kulturę tych średniowiecznych ludów. Pewną garść informacji zawarto już w pierwszym sezonie, ale trudno oprzeć się wrażeniu, że to dopiero rozgrzewka i prawdziwe emocje dopiero przed nami.

Hrabia Monte Christo - wersja telewizyjna

Le comte de Monte Cristo (1998)
czas trwania: 400 minut (4 części po 100 minut lub 8 części po 50 minut)
reżyseria: Josée Dayan
scenariusz: Didier Decoin na podst. powieści Alexandra Dumasa ojca

Utwory francuskiego pisarza Aleksandra Dumasa to doskonałe scenariusze filmowe, nic więc dziwnego, że filmowcy przenosili je na ekran wielokrotnie. Najczęściej Trzech muszkieterów, ale i Hrabia Monte Christo też doczekał się wielu, co najmniej dwudziestu, adaptacji filmowych. W postać Edmonda Dantesa, uciekiniera z zamku If i hrabiego z wyspy Monte Cristo wcielali się m.in. Robert Donat, Jean Marais, Louis Jourdan, Richard Chamberlain i Jim Caviezel. Dla aktorów zagranie tej postaci jest ciekawym wyzwaniem ze względu na jej wieloznaczność. Dantes to ofiara politycznych rozgrywek, niewinnie skazana i osadzona w mrocznej twierdzy, ale to również człowiek, który podnosi się po bolesnym upadku, a jego umysł ogarnia pragnienie zemsty. Z jednej strony to nie znający litości diabeł wcielony, z drugiej - zgorzkniały marynarz, dla którego niezawodnymi przyjaciółmi są okręty, bo na ludziach mocno się zawiódł.

Zagubieni na tajemniczej wyspie

Lost (2004-10)

czas trwania: 6 sezonów, 121 epizodów po ok. 42 minuty (7 epizodów trwa ponad 80 minut, więc oficjalnie jest 114 epizodów)
pomysł serii: Jeffrey Lieber, J.J. Abrams, Damon Lindelof

Uwaga: SPOILERY!!!

Lądowanie samolotu na pozornie bezludnej wyspie jest bardzo prostym pomysłem na scenariusz, wielokrotnie już wykorzystywanym w wielu filmach (np. Cast Away z 2000 roku) i serialach (np. Amazon, 1999-2000, w tym przypadku bohaterowie trafili do amazońskiej dżungli). Twórcy serialu Zagubieni znaleźli jednak sposób, by ten prosty, ale jednak bardzo ciekawy, pomysł rozwinąć w oryginalny sposób i przyciągnąć miliony widzów przed ekrany. Kluczem do sukcesu okazało się wprowadzenie do fabuły niezwykłych tajemnic związanych z wyspą oraz ciekawi bohaterowie, z których każdy ma jakąś tajemniczą przeszłość, ukazywaną za pomocą retrospekcji. Powstał trzymający w niepewności, pełen niespodzianek serial przygodowy, w którym stopniowo wprowadzano także elementy fantastyczne. Jeśli chodzi o bohaterów dramatu to wśród rozbitków są: